Gescheiden ouders en medische zorg voor uw kind(eren)

Als ouders uit elkaar gaan, kan het soms onduidelijk zijn wie toestemming moet geven voor medische zorg of wie medische informatie mag ontvangen. Dat begrijpen wij. Daarom leggen wij op deze pagina uit hoe wij hiermee omgaan.

Welke afspraken gelden, hangt af van de leeftijd van uw kind en van wie het ouderlijk gezag heeft. Daarbij staat één ding altijd voorop: de zorg en het welzijn van uw kind.

Wij baseren ons hierbij op de regels uit de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) en de KNMG-wegwijzer voor behandeling van minderjarigen.

Wat bedoelen we met ‘ouderlijk gezag’?

Met ouderlijk gezag bedoelen we: wie beslissingen over een kind mag nemen, bijvoorbeeld over opvoeding, school en medische behandeling. Een ouder met gezag mag dus ook toestemming geven voor medische zorg. Na een scheiding houden ouders meestal allebei het gezag, tenzij de rechter anders heeft besloten.

Toestemming voor zorg en opvragen van medische informatie

Wie toestemming moet geven voor medische zorg en wie medische informatie mag ontvangen of opvragen, hangt af van de leeftijd van het kind. Naarmate kinderen ouder worden, krijgen zij namelijk steeds meer rechten om zelf mee te beslissen over hun zorg. Hieronder leggen we per leeftijdscategorie uit hoe dit werkt.

Kind jonger dan 12 jaar

Voor een kind jonger dan 12 jaar is toestemming nodig van de wettelijke vertegenwoordiger(s): de ouder(s) of voogd met gezag. Het kind krijgt natuurlijk wel uitleg, op een manier die past bij de leeftijd.

Medische informatie

Ouder(s) met gezag hebben recht op informatie over de behandeling van hun kind. Zij mogen ook het medisch dossier inzien of een kopie opvragen.

Een ouder zonder gezag heeft geen recht op inzage in het dossier, maar mag in sommige gevallen wel vragen om globale, feitelijke en belangrijke informatie over het kind. Dat is bedoeld zodat die ouder zich een algemeen beeld kan vormen van de gezondheid en verzorging van het kind.

Kind van 12 tot en met 15 jaar

Bij kinderen van 12 tot en met 15 jaar is meestal toestemming nodig van zowel het kind zelf als de ouder(s) of voogd met gezag. Dit heet ook wel dubbele toestemming.

Soms kan een behandeling toch doorgaan zonder toestemming van de ouder(s), bijvoorbeeld als het kind de behandeling weloverwogen wil en niet behandelen ernstig nadeel voor het kind oplevert. In zulke situaties maken wij een zorgvuldige professionele afweging.

Medische informatie

Ouder(s) met gezag hebben recht op de informatie die nodig is om mee te beslissen over de behandeling. Willen ouders méér informatie of een kopie van het volledige dossier, dan overleggen wij daar eerst over met het kind.

Kind van 16 jaar of ouder

Vanaf 16 jaar beslist een jongere in principe zelf over de medische behandeling, zolang de jongere wilsbekwaam is.

Medische informatie

Vanaf 16 jaar geldt het beroepsgeheim van de arts volledig richting de ouders. Dat betekent dat wij ouders alleen informeren als de jongere daar uitdrukkelijk toestemming voor geeft. Ook het medisch dossier mogen wij alleen met toestemming van de jongere delen.

Wat verwachten wij van ouders?

Wij begrijpen dat een scheiding soms ingewikkeld kan zijn. Wij verwachten ook van u als ouders dat u elkaar op de hoogte brengt van belangrijke informatie over de gezondheidstoestand van uw kind. De huisartspraktijk heeft geen rol als tussenpersoon of boodschapper tussen ouders.

Verandert er iets in het ouderlijk gezag of de gezinssituatie? Laat dit dan zo snel mogelijk aan ons weten. Zo weten wij van wie wij toestemming nodig hebben en met wie wij medische informatie mogen delen.

Hoe werkt dit in de praktijk?

Als één ouder met het kind naar het spreekuur komt

Komt een kind met één ouder naar het spreekuur, dan mogen wij er bij gewone, noodzakelijke en niet-ingrijpende zorg meestal van uitgaan dat de andere gezaghebbende ouder daarmee instemt. Dat geldt alleen als er geen aanwijzingen zijn dat de andere ouder het daar niet mee eens is.

Bij ingrijpende of niet-gebruikelijke behandelingen

Gaat het om een ingrijpende, bijzondere of niet-gebruikelijke behandeling, of zijn er signalen dat ouders van mening verschillen? Dan vragen wij, als dat medisch verantwoord is, ook toestemming van de andere gezaghebbende ouder.

Bij spoed

In een spoedsituatie mag noodzakelijke medische zorg niet worden uitgesteld. Dan handelen wij direct in het belang van het kind. Ouders worden daarna zo snel mogelijk geïnformeerd.

Veelgestelde vragen

Moeten beide ouders altijd aanwezig zijn?

Nee. Dat is meestal niet nodig. Bij gewone huisartsenzorg kunnen wij er vaak van uitgaan dat de aanwezige gezaghebbende ouder ook namens de andere ouder handelt. Alleen bij bijzondere of ingrijpende behandelingen kan extra toestemming nodig zijn.

Heeft een ouder zonder gezag recht op informatie?

Ja, maar beperkt. Een ouder zonder gezag mag geen dossier inzien en beslist niet mee over de behandeling. Wel kan deze ouder in sommige situaties vragen om globale, feitelijke en belangrijke informatie over het kind.

Krijgen ouders automatisch bericht na ieder bezoek aan de huisarts?

Nee. Wij sturen niet automatisch een verslag na ieder consult. Heeft u een vraag over de zorg voor uw kind, dan kunt u contact met ons opnemen. Welke informatie wij mogen geven, hangt af van de leeftijd van uw kind en van wie het gezag heeft.

Wat als ouders het niet met elkaar eens zijn?

Dan blijven wij kijken naar wat medisch nodig is en wat in het belang van het kind is. Bij gewone zorg proberen wij onnodige vertraging te voorkomen. Bij ingewikkelde situaties beoordelen wij zorgvuldig van wie toestemming nodig is.

Kunnen wij een verklaring krijgen voor een rechtszaak?

Wij geven geen oordeel over welke ouder gelijk heeft, of wat de beste omgangs- of gezagsregeling is. Dat is niet de rol van de huisarts. Als wij informatie verstrekken, dan beperken wij ons tot feitelijke medische informatie